Informacje o autorach strony
Ustaw jako stronę startową Napisz do nas Dodaj stronę do ulubionych
 

 

Ludwik Grohman

Saksończyk Traugott Grohman (ojciec Ludwika), otrzymał w 1842 roku od władz w wieczystą dzierżawę posiadło wodno - fabryczne - Młyn Lamus, gdzie w dwa lata później uruchomił przędzalnię i tkalnię bawełny, poruszane siłą wody. Jednopiętrowy dom pełnił funkcję fabryczną i mieszkalną i nawiązywał swoimi funkcjami do domów rzemieślniczych.
Około 1854 roku uruchomiono tu maszynę parową o mocy 18 KM (przy równoczesnym pozostawieniu napędu hydraulicznego jako uzupełniającego), co zmieniło charakter przedsiębiorstwa z manufakturowo - fabrycznego na fabryczny.

Rezydencje fabrykanta

Willa Ludwika Grohmana wkomponowana została w fabryczny zespół zbudowany nieco wcześniej i usytuowana w południowo-zachodniej części kwartału zamkniętego ulicą Tylną. Początkowo ogniwem tego założenia były budynki wzniesione w latach czterdziestych XIX wieku, parterowy dom mieszkalny Traugotta Grohmana - ojca Ludwika i pierwsza przędzalnia z tkalnią przy ulicy Targowej, w miejscu styku z ulicą Tylną. W sąsiedztwie przędzalni, w roku 1881, w kilka lat po śmierci ojca, Ludwik Grohman wzniósł okazałą rezydenqę z dziedzińcem zamkniętym oficyną gospodarczo-mieszkalną i przyległą oranżerią, w otoczeniu ogrodu. Willła utrzymana w stylu renesansu włoskiego wybu­dowana została według projektu Hilarego Majewskiego. Do siedziby prowadziła od ulicy Tylnej okazała brama i furta z kutej kraty, oflankowana podwójnymi filarami, z przyle­gającą kordegardą. W roku 1894, po ślubie syna - Leona Grohmana, willa została rozbudowana, oraz podzielona na dwie części, pomiędzy rodziców i dzieci. Wówczas to od strony wschodniej dobudowano nową część z paradna klatką schodową i ogród zimowy. Natomiast w 1913 roku została rozbudowana część południowo-wschodnia, dobudowano piętrowy aneks z osobnym wejściem. Główne wejście z porty­kiem filarowym prowadziło do reprezentacyjnego holu i klat­ki schodowej, która integrowała całość układu wnętrz, należących do licznych członków rodziny.
Parter w przeciwieństwie do większości willi posiadał nieregularny układ wnętrz, ponieważ były to pomieszczenia zarówno reprezentacyjne, jak i mieszkalne.Program użytkowy wnętrz był w zasadzie tradycyjny, znajdowały się tu jadalnia, kredensownia, biblioteka, salon, gabinety, sala balowa itp.
Komunikację wewnętrzną uzupełniały windy - osobowa oraz trzy dźwigi gospodarcze. Wnętrza urządzone były z dużym przepychem i luksusem. Zastosowano mate­riały szlachetne, marmury, boazerie z różnych gatunków drewna oraz różnego rodzaju polichromie i marmoryzowania, imitujące szlachetne gatunki kamienia i drewna. Całość wys­troju utrzymana była również w duchu renesansu włoskiego.

W posiadłości Ludwika Grohmana, w jej przemysłowej części, w roku 1892 został wzniesiony, przez jego syna Henryka, dom mieszkalny o charakterze willowym, planowany dla urzędników przedsiębiorstwa. Willa według projektu Hilarego Majewskiego, utrzymana została w stylu włoskiego renesansu, stała się jednak siedzibą Henryka, zaś urzędnikom oddano budynek przy ulicy Tylnej 14.
Był to budynek parterowy, z czerwonej nietynkowąnej cegły, z tarasem i wieżą, podpiwniczony, kryty dachem czterospadowym z mansardą. Część dachu, wraz z północną ścianą, była przeszklona i kryła ogród zimowy. Willa jest jedną z nielicznych realizacji pałacowo -willowych Majewskiego, w których czerwona cegła daje zamierzony efekt skontrastowania struktury elewacji.
Willa została przebudowana w 1903r. według projektu Franciszka Chełmińskiego, a w 1912r. rozbudowana według projektu Stanisława Stebelskiego. Mimo dość skromnego wyrazu architektonicznego willa posiadała bogaty wystrój wnętrz i komfortowe wyposażenie m. in. kolorowe mozaikowe posadzki, marmurowe stopnie schodów.
Budynek posiadał typowo mieszkalny charakter. Układ wnętrz był amfiladowy z holem głównym położonym centralnie. W piwnicy mieściły się pomieszczenia gospodarcze: pralnia, suszarnia, kotłownia itp. oraz szyb dźwigu kuchenno-towarowego łączący te pomiesz­czenia z piętrem. Wachlarzowe schody z piwnicy prowadziły na parter. Parter miał charakter reprezentacyjne -mieszkalny, bowiem mieściły się tu sypialnie, pokoje gościnne i trzy łazienki, kredensownia połączona z jadalnią i z anek­sem, tzw. pokojem herbacianym. Ponadto znajdował się tu gabinet pana i salon. Wystrój wnętrz był dość jednorodny -eklektyczny z elementami secesji.

 


w oparciu o: M.Jaskulski - "Stare fabryki Łodzi"
M.Laurentowicz- Granas - "Pałace Ziemii Obiecanej"

 

Copyright © by Łukasz Krawczyk 2000-2007. Wszelkie prawa zastrzezone.