Informacje o autorach strony
Ustaw jako stronę startową Napisz do nas Dodaj stronę do ulubionych
 

 

W średniowieczu tereny dzisiejszej Łodzi porastaly nieprzebyte bory , poprzecinane jarami , parowami i dolinami licznych i zasobnych w wode rzek. Wraz z rozwojem państwa polskiego i rozwojem handlu powstawały w kraju tzw. komory celne. Były to miejsca poboru podatków. Jedna z nich została zlokalizowana na rzeczce płynącej przez owe bory , zwanej początkowo Struga , później Ostroga i wreszcie Łódka. Z powstaniem komory wiąże się powstanie osady Lodza , choć dokładnie nie wiadomo kiedy ona powstala. Wszelkie wskazówki zdają się jednak potwierdzać , że Łódź powstała , a raczej istniała już w I pol. XII w. Wspomniana komora celna wg. dokumentów z 1564 i 1569 r. ma sie wywodzic z XII - XIII w. , a po drugie początki Łodzi wiążą się z konsekracją Kolegiaty w Tumie pod Łęczycą. Konsekracji dokonano w roku 1161 , a kolegiata pobierała dziesiecinę z Łodzi od poczatków swego istnienia , co oznacza , że Łódź już wtedy istniała. Z kolei dziesiecinę z komory pobierało Arcybiskupstwo Gnieźnieńskie , które to prawo potwierdza dokument z 1136 r. Biorąc pod uwagę te dwa fakty możemy potwierdzić, że nasza osada Lodza istniała już w I pol. XII w. W tym czasie Łódź - wieś była własnością monarszą. Osada istniała gdzieś w okolicy dzisiejszego skrzyżowania Kilinskiego i Pólnocnej. Nie wiemy jak ta wieś wyglądała i jak wyglądało życie łodzian. Najprawdopodobniej ich żywot nie był łatwy , karczowali bowiem lasy i uprawiali na tych karczowiskach role. W roku 1332 pojawia sie pierwsza , pisana wzmianka o Łodzi. Książe łęczycki Władysław nadał kilka wsi , w tym Łódź , biskupom włocławskim , którzy odtąd stali sie właścicielami wsi. Łodzianie mieli odpowiadać sądownie przed biskupem i to wzgledem niego ponosili wszelkie opłaty. Ponadto biskup mógł przenieść wioskę na prawo polskie lub sredzkie. Z przywileju tego skorzystał dopiero w 1387 r. bs. Jan Kropidlo. Zawarł on umowę z sołtysem Janem Piotrowicem w sprawie przeniesienia Łodzi i założonego wtedy Widzewa na prawo niemieckie. Soltys i jego następcy otrzymali po dwa łany tj. 34 ha ziemi w Łodzi i Widzewie , wolne od wszystkich opłat i powinności. Z karczem przysługiwać im miała 1/3 dochodów , podobnie ze spraw sądowych , zaś pozostałe 2/3 mieli oddawac ówczesnemu kanonikowi Piotrowi Śliwce , a po jego śmierci biskupom. Opłaty od przysiąg składanych w sądzie należały w całosci do sołtysa. Otrzymał on ponadto prawo budowy własnego młyna w Widzewie. Mieszkańcy Łodzi otrzymali 3 lata wolnizny , Widzewa lat 14. Po upływie tego czasu mieli płacic z łana po pól grzywny groszy praskich ( 24 grosze ) , łodzianie dodatkowo po czwartej części garnca miodu , a wszyscy po 30 jajek , 1 serze , 2 kury rocznie. Jeden dzień winni orać pod ozimine , drugi pod jare , trzeci wozić nawóz , czwarty kosić siano , piąty grabić je. W latach 1364 - 1383 na stolcu Biskupstwa we Włocławku zasiadał Zbilut Galanczewski , natomiast w Gnieźnie arcybiskup Jaroslaw Bogoria Skotnicki panowal do 1371 r. Ponieważ ten drugi erygował parafię przy nowo powstałym kosciele w Łodzi , a nastapiło to za kadencji Galanczewskiego więc przyjmuje sie , iz pierwszy ł ódzki kościół powstał między 1364 a 1371 r. Pierwszym proboszczem  został zasłużony kanonik kapituły włocławskiej Piotr Śliwka. Drewniany, modrzewiowy kosciółek stanął frontem do Traktu Królewskiego, po jego zachodniej stronie (dziś rejon ulicy Zgierskiej i Drewnowskiej). Był on niewielkich rozmiarów , z dwuspadowym , gontowym dachem , zwieńczonym wieżyczką. Wnętrze przedstawiało sie równie skromnie. Składały sie nań trzy ołtarze , główny Wniebowzięcia NMP i dwa boczne : Św. Anny i drugi poświęcony Matce Boskiej. Łódź w ciagu XIV w. rozbudowała sie znacznie ale w nowym miejscu. Można rzec, że nowe zabudowania powstawały wokół koscioła , przy drodze królewskiej. Dawna osada nie rozwijała sie. W latach 1370 - 1400 wykształcił się plac targowy , przez który przebiegał trakt a wokól niego utworzył się zwarty blok zabudowy. Z placu wybiegało kilka dróg , które dały początek przyszłym ulicom. Początkowo plac stanowił całość tzn. nie było wyodrębnionego placu , na którym od 1765 r. stał nowy kosciół. Dopiero w XV w. wybudowano domy w środku placu , tworząc tzw. blok miedzyrynkowy. Tak wiec już pod koniec XIV w. ujawniły się miejskie aspiracje łodzian , a sama miejscowość zyskała charakter małego organizmu miejskiego.

 

Copyright © by Łukasz Krawczyk 2000-2007. Wszelkie prawa zastrzezone.